Een garantsteller aangaat verbindt zich ertoe de huur en eventuele bijkomende kosten te betalen als de huurder dit zelf niet kan. Het belangrijkste van deze rol is dat de garantsteller vertrouwen moet wekken bij de verhuurder. De garantsteller dient aan te tonen dat hij of zij over voldoende financiële middelen beschikt om de verantwoordelijkheid op zich te nemen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van loonfiches of een ander bewijs van inkomen.
In de praktijk houdt dit in dat als de huurder de maandelijkse huur niet betaalt de garantsteller hierop aangesproken kan worden. Dit kan leiden tot een situatie waarin de garantsteller de huur moet betalen om te voorkomen dat er schulden ontstaan die uiteindelijk tot juridische procedures kunnen leiden. Hierbij speelt ook de solvabiliteit van de garantsteller een rol; deze moet voldoende hoog zijn om de eventuele extra lasten te dragen.
Het is essentieel dat de garantsteller begrijpt waar hij of zij aan begint. Bij het aangaan van de garantie wordt er vaak een apart document opgesteld de zogenaamde garantstelling. Dit document specificeert de omvang van de garantie het tijdsbestek en de voorwaarden waaronder de garantstelling geldt. Het cruciaal dat de garantsteller dit document goed doorleest en begrijpt. In sommige gevallen kan het zijn dat de garantstelling gelimiteerd is tot een bepaald bedrag of een bepaalde periode.
Een ander aspect om rekening mee te houden is de relatie tussen de huurder en de garantsteller. Veelal zijn garantstellers familieleden of goede vrienden van de huurder. Dit kan complexe situaties opleveren wanneer de huurder niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Het daarom belangrijk dat zowel de huurder als de garantsteller open communiceren over financiële situaties en verwachtingen.
Daarnaast moet de garantsteller zich ervan bewust zijn dat zijn of haar kredietwaardigheid op het spel staat. Als de garantsteller gedwongen wordt om te betalen voor de huurder kan dit invloed hebben op zijn of haar eigen financiële verplichtingen en kredietgeschiedenis. Het is dus geen beslissing die licht genomen moet worden.
In het Belgisch recht wordt er onderscheid gemaakt tussen twee soorten garanties: de borgtocht en de hoofdelijke aansprakelijkheid. Bij een borgtocht komt de garantsteller enkel in beeld indien bewezen is dat de huurder zelf niet meer kan betalen. Bij hoofdelijke aansprakelijkheid kan de verhuurder zich direct tot de garantsteller wenden zonder eerst bij de huurder aan te kloppen. Het belangrijk dat de garantsteller weet welke van deze twee situaties van toepassing is.
Ten slotte is het voor zowel de huurder als de garantsteller aangewezen om juridisch advies in te winnen voordat ze een garantstellingsovereenkomst aangaan. Dit om te zorgen dat beide partijen volledig op de hoogte zijn van hun rechten en plichten. Het aangaan van een garantstelling is namelijk niet vrijblijvend en kan verregaande financiële consequenties hebben.
Door de risico's en verplichtingen in kaart te brengen en door goede afspraken te maken kunnen problemen vaak voorkomen worden. De rol van een garantsteller is substantieel en vereist een serieuze overweging. Zeker in een tijd waarin de huurprijzen in steden zoals Brussel Gent of Antwerpen blijven stijgen is het van belang dat men zich bewust is van de financiële implicaties van het huren van een woning en de mogelijke noodzaak van een garantsteller.
Bij het aangaan van een garantstelling is het ook zaak om de mogelijke gevolgen voor de langere termijn te overzien. Er kunnen zich gedurende de looptijd van de huurovereenkomst verschillende situaties voordoen, zoals werkloosheid of ziekte van de huurder die invloed kunnen hebben op de financiële draagkracht en dus op de verplichtingen van de garantsteller. Het daarom wijs voor de garantsteller om een financiële buffer aan te houden voor dergelijke gevallen.
De vraag of je garant wilt staan voor iemand is dus niet enkel een kwestie van vertrouwen of goodwill. Het is een zakelijke overeenkomst met wettelijke implicaties en mogelijk verstrekkende financiële gevolgen. De garantsteller doet er goed aan om zijn of haar eigen situatie zorgvuldig te evalueren en de risico's af te wegen alvorens een dergelijke verplichting aan te gaan.
